मानिसका लागि भोजन अत्यन्त आवश्यक वस्तु हो। हाम्रो प्राचीन सभ्यतामा भोजनलाई केवल शारीरिक पोषणको साधन मात्र होइन, तन्त्र, मन्त्र र यन्त्रसँग जोडिएको जीवनशैलीको महत्वपूर्ण अंगका रूपमा लिइन्थ्यो। प्राचीन ऋषि–मुनिहरू (आजको भाषामा वैज्ञानिकहरू) ले सामान्य जनताको कल्याणका लागि कुन दिन कुन प्रकारको भोजन ग्रहण गर्नुपर्छ भन्ने विषयलाई अत्यन्त सरल र व्यवहारिक ढंगले निर्धारण गरेका थिए। तर समयसँगै हामी ती मूल्यवान परम्पराहरू बिर्सँदै गएका छौँ।
प्रत्येक व्यक्ति कुनै न कुनै ग्रह र नक्षत्रका शुभ तथा अशुभ प्रभावबाट प्रभावित हुन्छ भन्ने मान्यता वैदिक ज्योतिषमा पाइन्छ। दैनिक जीवनमा गरिने खानपान सही तरिकाले अपनाउन सकेमा अशुभ ग्रहहरूको प्रभाव कम गर्न र शुभ ग्रहहरूको प्रभाव बढाउन सकिन्छ भन्ने विश्वास रहँदै आएको छ। यही मान्यताका आधारमा हप्ताका प्रत्येक दिनका लागि विशेष भोजनको व्यवस्था गरिएको छ।
सोमबार चन्द्र ग्रहसँग सम्बन्धित दिन हो, जसले मन, भावना र मानसिक शान्तिलाई प्रभाव पार्दछ। यस दिन बिहान दूध, चामल र चिनी मिसाएर बनाइएको खीर सेवन गर्नु शुभ मानिन्छ। सोमबार खीर खाने गर्दा चन्द्रमाका अशुभ प्रभाव कम भई मानसिक शान्ति, स्थिरता र सकारात्मकता बढ्ने विश्वास गरिन्छ।
मंगलबार मंगल ग्रहको दिन मानिन्छ, जसले साहस, ऊर्जा र पराक्रमलाई जनाउँछ। यस दिन बिहान मसुरोको दाल भोजनका रूपमा ग्रहण गर्नुपर्छ भनिएको छ। मसुरोको दाल सेवन गर्दा मंगल ग्रहका अशुभ प्रभाव कम भई क्रोध, आवेग र तनावमा कमी आउने तथा सकारात्मक ऊर्जा बढ्ने विश्वास छ।
बुधबार बुध ग्रहसँग सम्बन्धित हुन्छ, जसले बुद्धि, वाणी र व्यापारिक क्षमतालाई प्रभाव पार्दछ। यस दिन बिहान हरिया तरकारीहरू सेवन गर्नु लाभदायक मानिन्छ। हरिया तरकारी खाँदा बुध ग्रहका अशुभ प्रभाव कम भई बौद्धिक क्षमता, निर्णय शक्ति र संवाद कौशलमा सुधार आउने विश्वास गरिन्छ।
बिहीबार गुरु ग्रहको दिन हो, जसलाई ज्ञान, धर्म र सद्बुद्धिको कारक मानिन्छ। यस दिन बिहान चामल, पहेँलो बेसार र नुनबाट बनाइएको खिचडी सेवन गर्नुपर्छ भनिएको छ। बिहीबार खिचडी खाने गर्दा गुरु ग्रहका अशुभ प्रभाव कम भई विद्या, विवेक र सौभाग्यमा वृद्धि हुने मान्यता छ।
शुक्रबार शुक्र ग्रहसँग सम्बन्धित दिन हो, जसले सुख, समृद्धि, सौन्दर्य र दाम्पत्य जीवनलाई जनाउँछ। यस दिन पनि बिहान दूध, चामल र चिनी मिसाएर बनाइएको खीर सेवन गर्नु शुभ मानिन्छ। शुक्रबार खीर खानाले चन्द्र र शुक्र ग्रह दुवैका अशुभ प्रभाव कम भई प्रेम, ऐश्वर्य र पारिवारिक सुखमा वृद्धि हुने विश्वास गरिन्छ।
शनिबार शनि ग्रहको दिन हो, जसले कर्म, अनुशासन र संघर्षलाई प्रतिनिधित्व गर्छ। यस दिन बिहान चामल, पहेँलो बेसार र नुनबाट बनाइएको खिचडी सेवन गर्न सिफारिस गरिएको छ। शनिबार खिचडी खानाले शनि ग्रहका कठोर अशुभ प्रभाव कम भई जीवनमा स्थिरता, धैर्य र सहनशीलता बढ्ने विश्वास गरिन्छ।
आइतबार सूर्य ग्रहको दिन हो, जसले आत्मबल, नेतृत्व क्षमता र स्वास्थ्यसँग सम्बन्ध राख्दछ। यस दिन भोजनमा नुनको प्रयोग नगर्नु उपयुक्त मानिन्छ। नुनरहित भोजन गर्दा सूर्य ग्रहका अशुभ प्रभाव कम भई आत्मविश्वास, तेज र शारीरिक स्वास्थ्यमा सकारात्मक प्रभाव पर्ने विश्वास रहँदै आएको छ।
यसरी हप्ताका दिनअनुसार निर्धारित यो आहार प्रणालीले आध्यात्मिक सन्तुलन मात्र होइन, संयमित र अनुशासित जीवनशैलीको पनि मार्गदर्शन गर्दछ। यदि मानिसले श्रद्धा र नियमितताका साथ यी आहार नियमहरू पालन गर्न सकेमा जीवनमा सुख, शान्ति र समृद्धिको अनुभूति गर्न सकिन्छ भन्ने मान्यता प्राचीन कालदेखि चली आएको छ।
0 Comments